Voor jezelf opkomen is voor veel mensen lastig. Je wilt niemand kwetsen, geen conflict veroorzaken of lastig gevonden worden. Toch merk je dat je te vaak ja zegt terwijl je nee bedoelt, je inslikt wat je voelt of achteraf baalt dat je niets hebt gezegd.
Voor jezelf opkomen betekent niet dat je egoïstisch of dominant bent. Het betekent dat je je eigen grenzen, gevoelens en behoeften serieus neemt en deze duidelijk communiceert. In dit artikel leer je wat opkomen voor jezelf is, waarom het zo moeilijk kan zijn en hoe je het stap voor stap kunt leren – eventueel met een cursus of training.
Inhoudsopgave
- Signalen dat je onvoldoende voor jezelf opkomt
- Wat betekent opkomen voor jezelf?
- Waarom vinden zoveel mensen het moeilijk om voor zichzelf op te komen?
- Assertief zijn op je werk
- Hoe kom je voor jezelf op? (stappenplan)
- Hulp nodig bij opkomen voor jezelf?
- Deze behandelaars helpen je met angst en paniek
Signalen dat je onvoldoende voor jezelf opkomt
- Je twijfelt aan je eigen capaciteiten
- Je hebt moeite met ‘nee’ zeggen
- Je voelt je vaak genegeerd tijdens besprekingen
- Je zwicht onder groepsdruk, ook al is het tegen je overtuigingen
- Je vermijdt confrontaties en lastige gesprekken
- Je spreekt niet uit wat je werkelijk voelt
- Je voelt je onvoldoende gewaardeerd
- Je geeft vaak toe aan de wensen van anderen ten koste van jezelf
Ik heb het gevoel dat collega’s over me heen lopen
Wat betekent opkomen voor jezelf?
Opkomen voor jezelf betekent grenzen stellen. Dat je je mening durft te uiten en niet per se met de groep meegaat. Het draait om assertiviteit: duidelijk, eerlijk en rustig communiceren, zonder agressief of onderdanig te worden.
Mensen die goed voor zichzelf opkomen:
- voelen zich zekerder
- ervaren minder stress
- hebben gezondere relaties
- voelen zich serieuzer genomen
Waarom vinden zoveel mensen het moeilijk om voor zichzelf op te komen?
Voor jezelf opkomen is vaak niet iets wat je hebt geleerd. Veel mensen zijn opgegroeid met overtuigingen zoals:
- “Ik moet me aanpassen”
- “De ander is belangrijker dan ik”
- “Conflicten zijn gevaarlijk”
- “Als ik nee zeg, word ik afgewezen”
Daardoor ontwikkel je sub-assertief gedrag: je cijfert jezelf weg om de goede orde te bewaren. Op korte termijn lijkt dat veilig, maar op lange termijn leidt het vaak tot frustratie, onzekerheid en boosheid naar jezelf.
Als jij je leven of je werk op een manier hebt ingericht dat jij nooit echt het conflict aanmoet, is het makkelijk om in dit gedrag te blijven hangen.
Assertief zijn op je werk
Een gebrek aan assertiviteit in je job kan leiden tot frustratie en een gevoel van machteloosheid. Het is belangrijk om te beseffen dat je deze vaardigheid kunt ontwikkelen. Door beter te communiceren en je grenzen aan te geven, vergroot je je zelfrespect en verbeter je de dynamiek op de werkvloer. Je leert hoe je je eigen ruimte kunt claimen zonder conflict, waardoor je werkplezier en zelfvertrouwen toenemen.
Door duidelijk je grenzen aan te geven en voor je eigen behoeften op te komen, word je effectiever in je job en vergroot je je levensgeluk.
Hoe kom je voor jezelf op? (stappenplan)
Voor jezelf opkomen leer je niet door harder te praten, maar door bewuster te communiceren. Dit zijn de belangrijkste voor jezelf opkomen oefeningen:
1. Gebruik ik-boodschappen
Zeg wat iets met jou doet zonder iemand anders te beschuldigen:
“Ik merk dat dit voor mij te veel wordt.”
Dat komt krachtig én respectvol over. In plaats van dat je de ander beledigt (“Jij doet teveel X of Y”) en dus hun ego krenkt, houd je de boodschap bij jezelf. Dit vergroot de kans dat de ander jouw boodschap accepteert.
2. Word je bewust van je grenzen
Je kunt pas voor jezelf opkomen als je weet wat je voelt en wilt. Sta stil bij:
- Wat vind ik hiervan?
- Wat heb ik nu nodig?
- Waar ligt mijn grens?
3. Oefen met nee zeggen
Nee zeggen is geen afwijzing van de ander, maar een keuze maken voor jezelf. Dat zegt Oprah Winfrey. Een eenvoudige zin is vaak genoeg:
“Nee, dat lukt me niet.”
Je hoeft hier geen uitleg of excuses bij te geven. Vind je dit moeilijk? Oefen dan eerst met “nee” zeggen tegen iets kleins. Je hoeft niet meteen het gevecht aan met je baas, bij wijze van spreken. Het belangrijke is dat je met iets begint.
Reageert de ander driftig en laat je je alsnog ompraten? Dat is oké. Wees trots dat je de eerste stap hebt gezet. Elke kleine overwinning is een stap op het pad naar volledige assertiviteit.
4. Blijf rustig en duidelijk
Assertief communiceren is rustig, helder en consequent. Vaak winden mensen zichzelf op voordat ze een conflict aangaan, om zo hun moed op te bouwen. Dat kan zeker helpen, maar pas vervolgens op dat je niet verbaal aggressief wordt. Als jij in de aanval gaat, schiet de ander uiteraard in de verdediging. Blijf calm, cool en collected.
Hulp nodig bij opkomen voor jezelf?
Merk je dat het je alleen niet lukt en wil je hier echt mee aan de slag? Dan kan begeleiding, coaching of een cursus assertiviteit helpen om structureel meer voor jezelf op te komen.
👉 Je staat er niet alleen voor. Leren opkomen voor jezelf is een investering die je elke dag terugverdient.
